Bij sloopwerk denk je aan vergunningen, asbest en afvoer. Maar zodra er een graafmachine de grond in gaat, komt er een extra verplichting bij: de KLIC-melding. Onder een gemiddelde kavel lopen gas, elektra, water, glasvezel en riool, en die wil je niet raken. Dit artikel is voor iedereen die een woning, schuur of bedrijfspand laat slopen. Je leest wanneer een KLIC-melding verplicht is, wie hem doet, wat het kost en hoe je graafschade voorkomt.
Wat is een KLIC-melding?
Een KLIC-melding is een verplichte graafmelding bij het Kadaster, waarmee je vóór het graven de ligging van kabels en leidingen opvraagt. KLIC staat voor Kabels en Leidingen Informatie Centrum, een onderdeel van het Kadaster. Netbeheerders leveren daar hun gegevens aan, en jij krijgt de gecombineerde kaarten van jouw graafgebied terug.
De regels staan in de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken, kortweg Wibon. Die wet bestaat niet voor niets. Volgens de Rijksoverheid werden in 2020 bij ongeveer 770.000 graafwerkzaamheden ruim 45.000 kabels of leidingen beschadigd, ongeveer 5,9%. De directe schade voor bedrijven bedraagt zo'n € 38 miljoen per jaar, nog los van gaslekken en stroomstoringen bij de buren.
Wanneer is een KLIC-melding verplicht bij sloopwerk?
Een KLIC-melding is verplicht zodra je machinaal graaft; graven met een schop is niet meldplichtig. Dat staat zo op de site van het Kadaster. Het gaat om grondroering: werk waarbij een machine in de bodem komt. Sloopwerk dat zich volledig binnen of boven de grond afspeelt, valt er niet onder.
| Situatie bij sloopwerk | KLIC-melding verplicht? |
|---|---|
| Binnensloop: keuken, badkamer, wanden of plafonds eruit | Nee, er wordt niet gegraven |
| Bovengrondse sloop van een woning of schuur met de kraan | Nee, zolang de machine niet in de grond graaft |
| Fundering of funderingsstroken uitgraven | Ja |
| Kelder, kruipruimte of betonplaat op de grond verwijderen met graafwerk | Ja |
| Betonpoeren, terras of oprit opbreken en de ondergrond uitgraven | Ja |
| Oude olietank, beerput of septictank uitgraven | Ja |
| Palen trekken of sleuven graven voor nieuwe aansluitingen | Ja |
| Een paar tegels lichten en met de schop graven | Nee, maar wel aan te raden |
In de praktijk betekent dit: bij een totaalsloop van een woning hoort vrijwel altijd een KLIC-melding, omdat de fundering en verharding er ook uit gaan. Bij een renovatiesloop binnenshuis is hij meestal niet nodig.
Ook handwerk is niet zonder risico. Het Kadaster wijst erop dat je met een schop of handgrondboor net zo goed een kabel kunt raken. Melden is dan niet verplicht, maar voor € 10,50 weet je wel waar je niet moet steken.
Let op bij bijzondere locaties: graaf je in de buurt van een spoorlijn, provinciale weg of luchthaven, dan gelden extra regels en heb je mogelijk ook een melding of omgevingsvergunning nodig. Check dat via het Omgevingsloket.
Wie doet de KLIC-melding: jij of het sloopbedrijf?
De partij die het graafwerk uitvoert, doet in de regel de KLIC-melding. Een beroepsmatige grondroerder heeft daarvoor een eigen Mijn Kadaster-account en moet de kaarten tijdens het graven digitaal op de graaflocatie bij zich hebben. Huur je een sloopbedrijf in voor een totaalsloop, dan hoort de melding bij hun voorbereiding.
Toch ben je als opdrachtgever niet helemaal uit beeld. Volgens de Rijksoverheid heeft wie graafwerk laat uitvoeren dezelfde wettelijke plicht om zorgvuldig te graven als degene die graaft. Twee dingen kun je daarom zelf doen:
- Vraag om een bevestiging van de KLIC-melding voordat de machine komt.
- Geef door wat je zelf weet over leidingen op je eigen terrein. Denk aan een kabel naar de tuinverlichting, een laadpaal of tuinhuis, een drainage of een eigen rioolaansluiting. Zulke privéleidingen staan niet bij het Kadaster.
Graaf je als particulier zelf met een gehuurde minigraver, dan doe je de melding zelf via de site van het Kadaster met DigiD. De meldplicht geldt dan net zo goed voor jou.
Hoe doe je een KLIC-melding? Stappen, termijnen en kosten
Je doet de melding online bij het Kadaster, minimaal 3 en maximaal 20 werkdagen voordat het graafwerk begint. Zo werkt het:
- Bepaal het graafgebied. Teken op de kaart waar je gaat graven. Eén melding mag maximaal 500 bij 500 meter beslaan; dat is voor een kavel ruim voldoende.
- Doe de melding. Particulieren melden met DigiD, bedrijven via Mijn Kadaster. De graafmelding kost € 10,50 (bij zakelijke tarieven exclusief btw).
- Ontvang de kaarten. Je krijgt eerst een bevestiging met de betrokken netbeheerders en daarna een downloadlink met de kabel- en leidinginformatie. Particulieren ontvangen die volgens het Kadaster uiterlijk binnen 2 werkdagen.
- Begin op tijd. Start binnen 20 werkdagen met graven. Lukt dat niet, bijvoorbeeld omdat de sloop opschuift, dan doe je een nieuwe melding.
- Neem de informatie mee. De kaarten moeten tijdens het graven digitaal op de locatie aanwezig zijn.
Wil je alleen weten wat er in de grond ligt, bijvoorbeeld om een sloop of nieuwbouw te plannen, dan kun je een oriëntatieverzoek doen. Dat kost ook € 10,50, maar het geeft je geen toestemming om te graven.
Bij een echte noodsituatie, zoals een leiding waaruit gas stroomt, bestaat er een calamiteitenmelding. Die levert de informatie direct, maar je moet de melding de eerste werkdag daarna verantwoorden bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Is de calamiteitenmelding onterecht gebruikt, dan kan er een boete volgen. Het is dus geen snelle route voor een vergeten melding.
Hoe voorkom je graafschade bij het verwijderen van een fundering?
Een KLIC-melding alleen voorkomt geen schade; je moet ook zorgvuldig graven op basis van de werkelijke ligging. De kaart is een indicatie. In de praktijk zien we regelmatig dat een aansluiting anders loopt dan getekend, juist op oudere kavels waar in de loop der jaren is verbouwd.
Daar komt bij dat niet alle huisaansluitingen al digitaal op de kaart staan. Volgens de Rijksoverheid doen gasnetbeheerders dat sinds 2020, maar hebben netbeheerders voor elektriciteit, drinkwater en telecom tot 1 januari 2028. Voor rioolaansluitingen geldt die plicht niet.
Netbeheerders hanteren daarom vaste werkafspraken, vastgelegd in de uniforme aanwijzingen van Netbeheer Nederland:
- Stel eerst de werkelijke ligging vast met proefsleuven of grondradar, voordat de machine dichtbij komt.
- Graaf kabels en leidingen niet zonder overleg in de lengte vrij.
- Houd minimaal 2 meter afstand bij het trekken van palen en bij het uitgraven van tanks of putten.
- Neem vooraf contact op met de netbeheerder als je binnen 10 meter van brosse leidingen, zoals grijs gietijzer of asbestcement, trillingen veroorzaakt met breekwerk.
Vergeet ook de aansluitingen van het pand zelf niet. Die laat je ruim voor de sloop verwijderen door de netbeheerder en het waterbedrijf; hoe lang dat duurt, lees je in ons artikel over hoe lang het slopen van een huis duurt. Welke meldingen er bij de gemeente nodig zijn, staat in sloopmelding of omgevingsvergunning.
Wat doe je als er toch een kabel of leiding geraakt wordt?
Stop direct het werk en meld de schade bij de netbeheerder; bij uitstromend gas bel je eerst 112. De uniforme aanwijzingen van de netbeheerders zijn daarover duidelijk:
- Bij gaslucht of uitstromend gas: werk stilleggen, afstand nemen, 112 bellen en daarna het storingsnummer 0800 9009. Dek een gaslek nooit af met zand en bedien geen afsluiters van de netbeheerder.
- Bij lichte schade, zoals een beschadigde mantel van een kabel: bel 0800 9009. Ook een kleine kras kan later tot een storing leiden.
- Bij een afwijkende situatie: ligt een kabel meer dan 1 meter van de getekende plek, ligt er een kabel die niet op de kaart staat of ontbreekt er juist een, meld dat dan bij het Kadaster.
Een veelgemaakte fout is na een kleine beschadiging de sleuf snel dichtgooien. Dan komt de schade later alsnog aan het licht, maar is de oorzaak lastiger te herleiden en de situatie mogelijk gevaarlijker geworden.
Advies: regel de KLIC-melding mee in je sloopplanning
Een KLIC-melding kost weinig, maar vergeten kan je sloopplanning flink vertragen. Zet hem in je planning op twee tot vier weken voor het graafwerk, na de sloopmelding en het afsluiten van de aansluitingen. Vraag je sloopbedrijf of het graafwerk in de offerte zit en wie de melding doet. Bij funderingen, kelders en betonplaten komt daar vaak breekwerk bij, en dat wil je met de juiste kaarten in de cabine uitvoeren.
Laat je een woning, schuur of bedrijfspand inclusief fundering slopen? Vraag een vrijblijvende offerte aan; je ontvangt binnen 24 uur een reactie.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is een KLIC-melding geldig?
Je moet binnen 20 werkdagen na de melding beginnen met graven, anders doe je een nieuwe melding. Volgens het Kadaster blijft de informatie daarna bruikbaar zolang het werk doorloopt, de grond open ligt en de ondergrond niet is veranderd. Voor zakelijke graafwerkzaamheden geldt daarbij dat de grondroerder elke werkdag op de graaflocatie aanwezig is en het gebied is afgezet.
Liggen kabels altijd precies waar de KLIC-kaart ze aangeeft?
Nee. De kaart geeft een indicatie; de werkelijke ligging kan afwijken. Daarom stel je de exacte ligging vast met proefsleuven of grondradar. Ligt een kabel meer dan 1 meter van de getekende plek, of vind je een kabel die niet op de kaart staat, dan meld je dat als afwijkende situatie bij het Kadaster.
Wat is het verschil tussen een KLIC-melding en een sloopmelding?
Een sloopmelding doe je bij de gemeente via het Omgevingsloket, omdat je een bouwwerk sloopt. Een KLIC-melding doe je bij het Kadaster, omdat je machinaal in de grond graaft. Bij een totaalsloop met funderingswerk heb je meestal allebei nodig.
Wat gebeurt er als er zonder KLIC-melding wordt gegraven?
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) controleert graaflocaties en kan bij overtredingen een boete opleggen. Raakt de graafmachine daarna een kabel of leiding, dan loop je bovendien het risico op de schade te worden aangesproken en kan er een gevaarlijke situatie ontstaan.
Moet ik als particulier zelf een KLIC-melding doen als ik een sloopbedrijf inhuur?
Meestal niet: de partij die graaft doet de melding, en een beroepsmatige grondroerder heeft daarvoor een eigen Mijn Kadaster-account. Vraag wel om een bevestiging. Als opdrachtgever heb je volgens de Rijksoverheid namelijk dezelfde wettelijke plicht om zorgvuldig te laten graven.