Wat betekent VCA voor jou als opdrachtgever?

Op bijna elke website en offerte van een sloopbedrijf staat het: "VCA-gecertificeerd". Maar wat koop je daar als opdrachtgever eigenlijk mee? Of je nu als particulier een keuken laat slopen, als aannemer een onderaannemer zoekt of als vastgoedbeheerder een mutatiesloop bij een huurwissel uitbesteedt: het helpt om te weten wat VCA wel en niet garandeert. In dit artikel lees je wat het certificaat inhoudt, welke varianten er zijn, wat er sinds de nieuwe versie van 2026 is veranderd en hoe je in een paar minuten zelf controleert of het klopt.

Wat is VCA precies?

VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers: een vaste set eisen waarmee een bedrijf laat zien dat het veilig en gezond werken op de werkvloer structureel heeft georganiseerd. Het schema wordt beheerd door SSVV, een stichting waarin brancheorganisaties uit onder meer bouw, installatie en industrie samenwerken.

Een onafhankelijke certificatie-instelling toetst het bedrijf op onderwerpen als:

• veiligheidsbeleid en betrokkenheid van de directie;
• risico-inventarisatie per project en per taak;
• opleiding en instructie van medewerkers;
• toolboxmeetings en werkplekinspecties;
• melden en onderzoeken van incidenten en bijna-ongevallen;
• voorbereiding op noodsituaties;
• inkoop en keuring van materieel en persoonlijke beschermingsmiddelen;
• hoe het bedrijf onderaannemers selecteert en aanstuurt.

Belangrijk om te weten: VCA is niet wettelijk verplicht. De Arbowet geldt voor iedere werkgever, met of zonder certificaat. VCA is een manier om aantoonbaar te maken dat je die regels in de praktijk naleeft. Daarom vragen veel opdrachtgevers, hoofdaannemers en woningcorporaties er standaard om.

Wat is het verschil tussen VCA*, VCA** en VCA Petrochemie?

Het aantal sterren zegt iets over de rol van het bedrijf, niet over hoe veilig het is: VCA* is voor bedrijven zonder onderaannemers, VCA** voor bedrijven die met onderaannemers werken. Daarnaast bestaan varianten voor de petrochemie en voor uitzendbureaus.

Certificaat	Voor wie	Wat extra wordt getoetst
VCA* (één ster)	Bedrijven die het werk zelf uitvoeren, zonder onderaannemers	Veiligheid op de werkplek zelf
VCA** (twee sterren)	Bedrijven die onderaannemers inzetten of hoofdaannemer zijn	Daarnaast beleid, management en het aansturen van onderaannemers
VCA Petrochemie (VCA-P)	Bedrijven die werken in de (petro)chemische industrie	Aanvullende eisen voor die specifieke risico's
VCU	Uitzendbureaus en detacheerders	Hoe personeel veilig wordt geleverd aan VCA-bedrijven

Voor een particuliere sloopklus maakt het verschil tussen één en twee sterren weinig uit. Het wordt relevant als jij als hoofdaannemer een sloper inhuurt die zelf weer onderaannemers inschakelt: dan is VCA** de logische eis.

Bedrijfscertificaat of VCA-diploma: waar let je op?

Een VCA-bedrijfscertificaat geldt voor de organisatie; een VCA-diploma (B-VCA of VOL-VCA) is een persoonlijk examen van één medewerker. Die twee worden in de praktijk vaak door elkaar gehaald.

• B-VCA (basisveiligheid) is het diploma voor uitvoerende medewerkers.
• VOL-VCA is bedoeld voor operationeel leidinggevenden, zoals een voorman of uitvoerder.
• Een diploma is tien jaar geldig; daarna moet de medewerker opnieuw examen doen.

Een veelgemaakte fout is ervan uitgaan dat een bedrijf gecertificeerd is omdat de medewerkers een VCA-diploma hebben. Dat is niet hetzelfde. Een zzp'er of klein bedrijf kan prima een geldig B-VCA-diploma hebben zonder dat er ooit een audit op de werkwijze van het bedrijf is geweest. Vraag dus door: gaat het om een bedrijfscertificaat, of alleen om diploma's van de mensen?

Hoe controleer je of een sloopbedrijf echt VCA-gecertificeerd is?

Je controleert een bedrijfscertificaat gratis in het Centraal Certificatenregister van SSVV en een persoonsdiploma in het Centraal Diplomaregister. Dat kost je een paar minuten en geeft meer zekerheid dan een logo op een website.

1. Vraag het certificaat op. Een kopie of pdf met certificaatnummer, certificatie-instelling en geldigheidsdatum.
2. Zoek het bedrijf op in het register. Controleer of de naam en het KVK-nummer overeenkomen met het bedrijf dat jouw offerte heeft uitgebracht. Let op dochterbedrijven en handelsnamen.
3. Check de geldigheid. Een certificaat is drie jaar geldig, met elk jaar een tussentijdse audit. Tekortkomingen moeten binnen drie maanden zijn opgelost, anders kan het certificaat worden ingetrokken.
4. Kijk naar het type. Staat er VCA* of VCA**, en past dat bij de manier waarop het werk wordt uitgevoerd?
5. Vraag naar de mensen op de bouwplaats. Wie komt er werken, en hebben zij een geldig B-VCA- of VOL-VCA-diploma? Dat kun je in het diplomaregister nagaan.

Wat is er veranderd met VCA 2026/6.1?

Sinds 1 juli 2026 geldt een nieuwe versie van het VCA-schema, VCA 2026/6.1, die meer nadruk legt op veiligheidscultuur en veilig gedrag dan op papieren procedures. De eerstvolgende audit na die datum gebeurt bij elk gecertificeerd bedrijf al volgens de nieuwe eisen.

Volgens SSVV en certificatie-instellingen draait het in de nieuwe versie vooral om:

• zichtbaar leiderschap: leidinggevenden die op de werkvloer het goede voorbeeld geven;
• aantoonbaar naleven van afspraken, in plaats van alleen beschrijven;
• systematisch leren van incidenten en bijna-ongevallen;
• het onderdeel leiderschap (LEI-VCA) is in het schema opgenomen.

Voor jou als opdrachtgever verandert er weinig aan de controle: je kijkt nog steeds in hetzelfde register. Bedrijven worden bij hun eerstvolgende audit na 1 juli 2026 op de nieuwe eisen getoetst, en persoonsdiploma's hoeven niet opnieuw te worden behaald.

Wat zegt VCA níet over een sloopbedrijf?

VCA zegt iets over hoe een bedrijf met veiligheid omgaat, maar niets over vakmanschap, prijs, vergunningen of asbest. Zie het als een minimale basis, niet als kwaliteitsgarantie voor het eindresultaat.

Drie punten die je los van VCA moet checken:

• Asbest. Asbest in risicoklasse 2 of 2A mag alleen worden verwijderd door een bedrijf met een procescertificaat asbestverwijdering dat in het register van Ascert staat. Een VCA-certificaat is daarvoor niet voldoende. Wij verwijderen zelf geen asbest: we signaleren verdacht materiaal en schakelen via onze asbest signalering een gecertificeerd bureau of saneerder in. Waar je asbest in huis kunt tegenkomen, lees je in asbest herkennen in huis.
• Melding en vergunning. Of je een sloopmelding of omgevingsvergunning nodig hebt, hangt af van de omvang van het werk. Dat staat uitgelegd in sloopmelding of omgevingsvergunning.
• Verzekering en afspraken. Vraag naar de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en leg vast wat er in de prijs zit, zoals afvoer, stofbescherming en oplevering.

Voor grotere sloopprojecten bestaat daarnaast het certificaat Veilig en milieukundig slopen (BRL SVMS-007). Dat richt zich specifiek op het veilig en milieuverantwoord uitvoeren van het sloopproces, inclusief de omgang met vrijkomende materialen. Ook dat is geen wettelijke plicht, maar wordt soms gevraagd in aanbestedingen.

Ons advies

VCA is een nuttig en controleerbaar signaal dat een sloopbedrijf veiligheid serieus neemt, maar het is geen vervanging voor je eigen vragen. Controleer het certificaat in het register, vraag naar de diploma's van de mensen die op jouw klus komen en check asbest en de melding apart. In de praktijk zie je het verschil vooral op de werkplek: is er afgezet, wordt stof afgezogen en stopt het team als er iets niet klopt?

MvS Sloop & Renovatie is VCA-gecertificeerd en werkt landelijk, van een renovatiesloop in je woning tot complete sloopprojecten. Bereid je een klus voor, lees dan ook onze checklist om je huis voor te bereiden op sloopwerk. Wil je weten wat jouw project kost? Vraag een vrijblijvende offerte aan, dan hoor je binnen 24 uur van ons.