Een nieuwe badkamer staat of valt met de volgorde van werken. Komt de loodgieter te laat, dan moeten verse tegels er weer af. Wordt er getegeld op een dekvloer die nog vocht bevat, dan krijg je losse tegels of scheuren. Dit artikel is voor iedereen die een badkamer gaat verbouwen en wil weten hoe de planning eruitziet. Je leest welke stappen vakmensen aanhouden, hoe lang elke fase duurt en waar het in de praktijk het vaakst misgaat.
Wat is de juiste volgorde bij een badkamerrenovatie?
De vaste volgorde is: eerst ontwerpen en inventariseren, dan slopen, dan installaties, dan ruwbouw en waterdichting, dan tegelen en pas aan het eind sanitair plaatsen en kitten. Elke stap bouwt voort op de vorige, dus overslaan of omdraaien kost later tijd en geld.
| Fase | Wat gebeurt er | Indicatieve duur |
|---|---|---|
| 1. Ontwerp en inventarisatie | Indeling, materialen, leidingen en asbest checken | 1–4 weken vooraf |
| 2. Sloop en afvoer | Sanitair, tegels en eventueel dekvloer eruit, puin afvoeren | 1–2 dagen |
| 3. Leidingwerk en elektra | Water, afvoer, verwarming, inbouwdozen en ventilatie | 1–3 dagen |
| 4. Ruwbouw en dekvloer | Wanden herstellen, voorzetwanden, vloer op afschot | 1–2 dagen, plus droogtijd |
| 5. Waterdichting | Kimband en afdichting in de natte zone | 1 dag, plus droogtijd |
| 6. Tegelwerk | Eerst wanden, dan vloer, daarna voegen | 2–5 dagen |
| 7. Plafond en afwerking | Plafond, verlichting, ventilatie aansluiten | 1–2 dagen |
| 8. Sanitair en oplevering | Toilet, wastafel, douche, radiator, kitten en testen | 1–2 dagen |
Gemiddeld duurt een complete badkamerrenovatie één tot drie weken, afhankelijk van de grootte en hoeveel er verandert. Een kleine opknapbeurt kan binnen een week; verplaats je de douche of komt er een nieuwe dekvloer, dan wordt het langer.
Stap 1: wat regel je vóórdat er gesloopt wordt?
Voordat de eerste tegel eraf gaat, moet het ontwerp vastliggen en moet je weten wat er in de bestaande badkamer zit. Dat voorkomt dat je halverwege moet stoppen.
- Ontwerp en leidingplan. Bepaal waar douche, toilet, wastafel en radiator komen. Verplaats je een afvoer, dan moet er genoeg afschot en ruimte in de vloer zijn.
- Materialen bestellen. Tegels, sanitair en inbouwreservoirs hebben soms weken levertijd. Laat de sloop pas starten als alles binnen is of zeker op tijd komt.
- Asbest uitsluiten. In woningen van vóór 1994 kan asbest zitten. Volgens IPLO werd het onder meer gebruikt als onderlaag van vinylvloeren (tussen 1963 en 1985) en in asbestcementplaten. In badkamers zien we het in de praktijk ook in oude kitten, plaatmateriaal achter tegels of rond leidingen. Twijfel je, laat dan eerst een asbestinventarisatie doen.
- Planning met vakmensen afstemmen. Sloper, installateur, tegelzetter en stukadoor moeten elkaar opvolgen. Leg vast wie wanneer komt.
Tip: blijkt er asbest in de badkamer te zitten, dan stopt het sloopwerk tot een gecertificeerd asbestsaneerder het heeft verwijderd. Plan daar ruimte voor, want een sanering vraagt een melding en voorbereiding.
MvS verwijdert zelf geen asbest. Wij signaleren verdacht materiaal en verwijzen je door naar een gecertificeerd saneerder, waarna wij het sloopwerk afmaken.
Stap 2: hoe verloopt de sloop van een badkamer?
De sloop begint met afsluiten en afschermen, daarna gaat alles eruit van klein naar groot: sanitair, tegels en zo nodig de dekvloer. Een gemiddelde badkamer is in één tot twee dagen kaal.
- Water, elektra en verwarming afsluiten en leidingen veilig afdoppen.
- Afschermen en stof beperken. Plak de deur af en bescherm de route naar buiten. Hoe je stof tegengaat lees je in stofoverlast beperken bij binnensloop.
- Sanitair en toebehoren demonteren: spiegels, kranen, toilet, wastafel, douchecabine en bad.
- Tegels verwijderen van wanden en vloer. Wat dat per m² kost, staat in tegels verwijderen: kosten per m².
- Dekvloer uithakken als die beschadigd is of als er een nieuw afschot nodig is.
- Puin gescheiden afvoeren. Tegels en specie gaan als steenachtig afval in een puincontainer; hout, gips en kunststof apart.
Een veelgemaakte fout is te weinig weghalen. Wie oude tegels laat zitten om tijd te besparen, ontdekt later vaak holle plekken of een afschot dat niet klopt. Bij een badkamersloop door MvS halen we de ruimte terug tot een schone, vlakke ondergrond, zodat de volgende vakman direct verder kan. Voor zwaarder hakwerk in vloeren en wanden zetten we onze dienst hakken in.
Heb je een sloopmelding nodig? Meestal niet. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is een melding verplicht als er naar schatting meer dan 10 m³ sloopafval vrijkomt, of als er asbest wordt verwijderd. Uit een gemiddelde badkamer komt indicatief 2 tot 3 m³ puin. Combineer je de badkamer met andere sloopwerkzaamheden, reken dan het totaal uit.
Stap 3 tot 5: installaties, ruwbouw en waterdichting
Na de sloop komen eerst de leidingen, dan de ondergrond en daarna de waterdichting. Alles wat later achter de tegels verdwijnt, moet nu klaar en getest zijn.
Leidingwerk en elektra. De installateur legt water-, afvoer- en verwarmingsleidingen aan en monteert het inbouwreservoir en de inbouwkranen. De elektricien plaatst inbouwdozen voor verlichting, stopcontacten en ventilatie. Laat dit uitvoeren door een vakman die de zone-indeling voor natte ruimtes uit de installatienorm kent. Test de leidingen op druk voordat ze worden weggewerkt.
Ventilatie. Het Bbl stelt voor een badruimte een ventilatiecapaciteit van minimaal 14 dm³/s (art. 4.122). Bij een verbouwing geldt volgens IPLO in principe het rechtens verkregen niveau: de badkamer mag na de verbouwing niet slechter zijn dan ervoor. Vervang je de ventilatie-installatie volledig, dan gelden de nieuwbouweisen. Een badkamer zonder goede afzuiging krijgt vroeg of laat schimmel, hoe mooi het tegelwerk ook is.
Ruwbouw en dekvloer. Wanden worden hersteld of voorzien van een voorzetwand, en de vloer krijgt het juiste afschot richting de afvoer. Een nieuwe zandcementdekvloer moet eerst drogen. Als vuistregel wordt vaak ongeveer een week per centimeter laagdikte aangehouden, maar dat hangt af van temperatuur, ventilatie en type vloer. Een anhydrietvloer stelt weer andere eisen. Laat de tegelzetter de vochtigheid meten voordat hij begint.
Waterdichting. In de natte zone rond douche en bad komt een waterdichte laag met kimband in de hoeken en manchetten rond doorvoeren. Tegels en voegen zijn zelf niet waterdicht; de laag eronder is je echte bescherming tegen lekkages naar de onderburen of de vloer.
Stap 6 tot 8: tegelen, afwerken en opleveren
Tegelen gebeurt pas als ondergrond en waterdichting droog en goedgekeurd zijn. Meestal gaan eerst de wanden en daarna de vloer, gevolgd door voegen.
- Wandtegels zetten, beginnend vanaf een vaste waterpaslijn.
- Vloertegels leggen op afschot, met de afvoerput of douchegoot op de juiste hoogte.
- Voegen en laten uitharden volgens de voorschriften van de fabrikant.
- Plafond afwerken met stucwerk, een vochtbestendige plaat of panelen, en verlichting en ventilatie aansluiten.
- Sanitair plaatsen: toilet, wastafelmeubel, douchewand, kranen en radiator.
- Kitten van alle aansluitingen tussen tegels, sanitair en hoeken. Kit is onderhoud en geen vervanging voor de waterdichting.
- Testen en opleveren. Laat alles een tijd lopen, controleer op lekkages en loop samen de opleverpunten na.
Laat het kitwerk uitharden voordat je gaat douchen. Hoe lang dat duurt staat op de verpakking of hoor je van de tegelzetter.
Wat kost een badkamerrenovatie ongeveer?
Een complete badkamerrenovatie kost gemiddeld € 3.500 tot € 15.000, afhankelijk van grootte, materiaalkeuze en hoeveel er verandert. De sloop zelf is daarvan een relatief klein deel.
| Onderdeel | Indicatieve prijs |
|---|---|
| Basisrenovatie (zelfde indeling, eenvoudige materialen) | € 3.500 – € 7.000 |
| Complete verbouwing all-in | € 10.000 – € 15.000 |
| Badkamer slopen inclusief afvoer | € 500 – € 1.500 |
De prijzen zijn indicatief en gebaseerd op gangbare marktprijzen. Wat de sloop duurder maakt: een dikke mortellaag, een dekvloer die mee moet, een badkamer op een hoge verdieping zonder lift, of asbest dat eerst gesaneerd moet worden.
Ons advies
Houd de volgorde vast: inventariseren, slopen, installaties, ondergrond, waterdichting, tegelen en pas dan sanitair. Bestel materialen op tijd, laat de dekvloer echt drogen en sluit asbest uit voordat er gehakt wordt. Begin je met een kale, vlakke ruimte, dan gaat de rest van de renovatie een stuk soepeler. Wil je de sloop van je badkamer laten uitvoeren, zodat je installateur en tegelzetter direct kunnen beginnen? Vraag vrijblijvend een offerte aan; je hebt binnen 24 uur een reactie.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn badkamer gebruiken tijdens de renovatie?
Nee, vanaf de sloop tot het moment dat het sanitair is aangesloten en de kit is uitgehard is de badkamer niet bruikbaar. Heb je geen tweede douche of toilet, regel dan vooraf een alternatief, zoals douchen bij familie of de sportschool, of een tijdelijk toilet.
Moeten eerst de wanden of eerst de vloer betegeld worden?
Meestal eerst de wanden en daarna de vloer. Zo valt er geen lijm of specie op de nieuwe vloertegels en sluiten de wandtegels netjes aan op de vloer. Bij sommige inloopdouches kiest de tegelzetter een andere volgorde; volg dan zijn advies.
Heb ik een vergunning nodig om mijn badkamer te renoveren?
Voor het vernieuwen van een badkamer binnen de bestaande ruimte is meestal geen omgevingsvergunning nodig. Verplaats je een dragende muur of wordt er asbest verwijderd, dan gelden er wel regels, zoals een sloopmelding. Check bij twijfel het Omgevingsloket of je gemeente.
Hoeveel puin komt er vrij bij het slopen van een badkamer?
Bij een gemiddelde badkamer komt er indicatief 2 tot 3 m³ puin vrij, vooral tegels en specie. Een kleine puincontainer of een paar big bags is dan meestal genoeg; komt de dekvloer ook mee, dan wordt het meer.
Mag ik zelf slopen en de rest laten doen door vakmensen?
Dat kan, maar spreek het vooraf af met de installateur en tegelzetter. Zij willen een kale, vlakke en schone ondergrond. Bij woningen van vóór 1994 is het verstandig eerst te laten controleren of er asbest in de badkamer zit.