Een verbouwing in een ouder huis, een bedrijfspand dat gestript wordt of een schuur die plat moet: bij al die klussen komt vroeg of laat de vraag naar een asbestinventarisatie op tafel. Veel opdrachtgevers zien het als papierwerk, maar zonder rapport kun je meestal geen sloopmelding doen en mag het sloopwerk niet beginnen. In dit artikel lees je wanneer een inventarisatie verplicht is, welk type onderzoek je nodig hebt, wat het kost en hoe je het slim in je planning zet.
Wat is een asbestinventarisatie?
Een asbestinventarisatie is een onderzoek door een gecertificeerd bureau naar welk asbest er in een gebouw zit, waar precies, hoeveel en in welke risicoklasse het verwijderd moet worden.
De uitkomst is het asbestinventarisatierapport. Daarin staan per bron de locatie, het soort materiaal, de geschatte hoeveelheid in m² of meters, of het asbest hechtgebonden is of niet, en de risicoklasse voor de sanering (1, 2 of 2A). Die risicoklasse bepaalt welke maatregelen de saneerder moet nemen en dus ook een groot deel van de saneringskosten.
Het verschil met een los laboratoriumonderzoek is belangrijk. Een monster van één vensterbank laten testen zegt alleen iets over die vensterbank. Een inventarisatie brengt het hele te slopen deel van het gebouw in kaart, en alleen dat rapport telt mee voor de sloopmelding en de sanering. Waar je zelf alvast op kunt letten, lees je in asbest herkennen in huis.
Wanneer is een asbestinventarisatie verplicht?
Een asbestinventarisatie is verplicht als je een deel van een bouwwerk sloopt of laat slopen waarin je weet of kunt vermoeden dat asbest zit. Dat staat in artikel 7.9 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
In de praktijk komt het hierop neer:
- Gebouwd of verbouwd vóór 1994? Dan gaat de regelgeving ervan uit dat er asbest kan zitten en heb je in de regel een rapport nodig.
- Het gaat om het te slopen deel. Ook bij een gedeeltelijke sloop, zoals een badkamer, keuken of tussenmuur, geldt de plicht voor dat deel van het gebouw.
- Ook bij kleine klussen. De vrijstelling van de sloopmelding bij minder dan 10 m³ sloopafval geldt niet als er asbest bij betrokken is.
- Afschrift aan de uitvoerder. De opdrachtgever moet de saneerder een kopie van het rapport geven vóórdat het asbest wordt verwijderd.
Uitzonderingen
Er zijn een paar situaties waarin geen inventarisatie nodig is:
| Situatie | Inventarisatie nodig? |
|---|---|
| Deel van het gebouw is gebouwd na 1 januari 1994 | Nee |
| Particulier verwijdert zelf max. 35 m² geschroefde asbestplaten of losliggende vloertegels uit eigen woning of schuur | Nee, wel een sloopmelding |
| Routinematige of beperkte werkzaamheden die onder een wettelijke uitzondering vallen (sinds augustus 2024 uitgebreid) | Nee, afhankelijk van de exacte situatie |
| Verbouwing of sloop in een pand van vóór 1994, door een bedrijf | Ja, in de regel |
| Bedrijfspand, ongeacht de hoeveelheid asbest | Ja, en verwijderen door een gecertificeerd bedrijf |
Let op: de uitzondering voor particulieren geldt alleen als je het écht zelf doet, zonder aannemer of klusser. Schakel je een bedrijf in voor de sloop, dan heb je gewoon een inventarisatie nodig. Twijfel je of jouw situatie onder een uitzondering valt, vraag het dan na bij je gemeente of omgevingsdienst.
Wanneer je voor de sloop een melding moet doen en wanneer een vergunning, lees je in sloopmelding of omgevingsvergunning.
Type A, type B en aanvullend onderzoek: wat is het verschil?
Een type A-onderzoek kijkt naar alle zichtbare en bereikbare materialen; een type B-onderzoek opent ook vloeren, wanden en plafonds om verborgen asbest te vinden.
- Type A (standaard, niet-destructief). De inventariseerder loopt het gebouw door, bekijkt verdachte materialen en neemt monsters. Er wordt niets gesloopt. Dit is genoeg als het gebouw bewoond of in gebruik is, of als er alleen bereikbare materialen worden verwijderd.
- Type B (destructief). Hierbij worden constructies geopend: een stuk vloer, een koof, een verlaagd plafond of een betimmering. Dat is nodig als er verborgen bronnen kunnen zitten, bijvoorbeeld bij een volledige renovatiesloop of totaalsloop. Omdat er schade ontstaat, gebeurt dit meestal pas als het pand leeg staat.
- Aanvullend onderzoek. Konden bepaalde ruimtes niet worden onderzocht, zoals een dichtgetimmerde kruipruimte, dan staat dat als voorbehoud in het rapport. Die plekken moeten alsnog worden onderzocht voordat daar gesloopt wordt.
In de praktijk zien we dat juist dat voorbehoud de planning kan verstoren. Een rapport met veel "niet onderzocht" helpt je weinig als je de hele woning wilt strippen. Bespreek daarom vooraf met het bureau wat je precies gaat slopen, zodat het onderzoek daarop aansluit.
Wat kost een asbestinventarisatie?
Een asbestinventarisatie voor een gewone woning kost indicatief € 300 tot € 700 voor type A, met € 150 tot € 500 extra als er destructief onderzoek nodig is.
| Onderzoek | Indicatieve prijs (incl. btw) |
|---|---|
| Type A, tussenwoning of appartement | € 300 – € 500 |
| Type A, vrijstaande woning | € 450 – € 700 |
| Schuur, garage of klein bijgebouw | € 250 – € 550 |
| Type B (destructief), bovenop type A | € 150 – € 500 |
| Extra laboratoriumanalyse per monster | € 25 – € 75 |
| Spoedrapportage | € 100 – € 300 toeslag |
Deze bedragen zijn gebaseerd op openbare prijsgidsen en kunnen per regio en bureau verschillen. Bedrijfspanden worden meestal op maat geprijsd.
De prijs hangt vooral af van:
- Grootte en indeling van het te onderzoeken deel.
- Aantal monsters dat naar het laboratorium gaat; vaak zit een vast aantal in de prijs.
- Type onderzoek: destructief werk kost meer tijd en vraagt soms hulp om constructies te openen.
- Bereikbaarheid van dak, kruipruimte en zolder.
- Spoed: een rapport binnen enkele dagen kost extra.
Houd er rekening mee dat de inventarisatie pas het begin is. Wordt er asbest gevonden, dan komen de kosten van de sanering door een gecertificeerd saneringsbedrijf erbij. Die hangen af van de hoeveelheid, de risicoklasse en de bereikbaarheid. Er is geen landelijke subsidie voor asbest; sommige gemeenten en provincies hebben wel een eigen regeling.
Hoe verloopt een asbestinventarisatie? Het stappenplan
Het traject loopt van offerte tot vrijgave meestal in deze volgorde:
- Bepaal wat je gaat slopen. Hoe concreter, hoe gerichter het onderzoek. Een plattegrond met de te slopen onderdelen helpt.
- Kies een gecertificeerd bureau. Controleer in het register van Stichting Ascert of het bureau een geldig procescertificaat asbestinventarisatie heeft.
- Onderzoek op locatie. Voor een gewone woning duurt dat meestal enkele uren. Zorg dat zolder, kruipruimte en meterkast bereikbaar zijn.
- Laboratoriumanalyse. Monsters gaan naar een geaccrediteerd laboratorium.
- Rapport in het LAVS. Het bureau verwerkt het rapport in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS) en jij ontvangt het als opdrachtgever. Bewaar het goed.
- Sloopmelding. Het rapport gaat mee met de melding in het Omgevingsloket. Reken op een meldtermijn van minimaal vier weken; in een paar specifieke gevallen is dat één week.
- Sanering en vrijgave. Is er asbest gevonden, dan verwijdert een gecertificeerd saneringsbedrijf het. Bij risicoklasse 2 en 2A volgt een eindcontrole. Pas na de vrijgave mag het gewone sloopwerk beginnen.
Reken vanaf de opdracht voor de inventarisatie tot de start van de sloop al snel op zes tot acht weken. Hoe je die periode verder benut, staat in huis voorbereiden op sloopwerk.
Wat als je tijdens de sloop toch asbest vindt?
Stop direct op die plek, ook als je al een rapport hebt. Vind je onverwacht asbest, dan hoef je geen nieuwe sloopmelding te doen, maar je moet de gemeente of omgevingsdienst wel direct schriftelijk informeren. Vóórdat dat materiaal wordt verwijderd, moet het alsnog worden geïnventariseerd.
Dat gebeurt vaker dan je denkt: asbesthoudende lijm onder een nieuwere vloer, een oude plaat achter een betimmering of een rookkanaal dat in de muur is weggewerkt. Een type B-onderzoek vooraf verkleint die kans flink.
Hoe MvS hiermee omgaat
MvS verwijdert zelf geen asbest en stelt ook geen inventarisatierapporten op. Met onze asbest signalering helpen we je wel om vooraf in te schatten waar verdachte materialen kunnen zitten en begeleiden we je naar een gecertificeerd inventarisatie- en saneringsbedrijf.
Zodra het rapport er ligt en eventueel asbest is verwijderd en vrijgegeven, voeren wij het sloopwerk uit, van een renovatiesloop tot het volledig slopen van een bijgebouw. Een veelgemaakte fout is de inventarisatie pas regelen als de aannemer al is ingepland; dan schuift alles op.
Ons advies
Is je woning of pand van vóór 1994 en ga je slopen of verbouwen, regel de asbestinventarisatie dan als eerste. Vertel het bureau precies wat eruit gaat, kies bij een grote renovatie direct voor type B en houd zes tot acht weken aan tot de start van het sloopwerk. Zo voorkom je verrassingen in je budget en je planning.
Wil je weten wat de sloop zelf gaat kosten en hoe we het asbestvraagstuk in de planning meenemen? Vraag een vrijblijvende offerte aan, dan hoor je binnen 24 uur van ons.
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf een asbestinventarisatie doen?
Nee. Een asbestinventarisatierapport dat geldt voor de sloopmelding en de sanering mag alleen worden opgesteld door een bureau met een procescertificaat voor asbestinventarisatie, geregistreerd bij Stichting Ascert. Zelf een monster laten testen kan wel, maar dat geeft alleen uitsluitsel over dat ene materiaal.
Heb ik een asbestinventarisatie nodig als ik alleen een badkamer of keuken vervang?
Als het om een deel van een woning van vóór 1994 gaat en je breekt, hakt of demonteert bouwmaterialen, dan in de regel wel. Het gaat om het te slopen deel van het gebouw, niet om de omvang van de verbouwing.
Hoe lang duurt een asbestinventarisatie?
Het onderzoek op locatie duurt bij een gewone woning meestal enkele uren. Inclusief laboratoriumanalyse en rapportage heb je het rapport doorgaans binnen één tot twee weken, al verschilt dat per bureau en is spoed vaak tegen meerprijs mogelijk.
Wie betaalt de asbestinventarisatie bij een huurwoning?
Degene die de sloopwerkzaamheden uitvoert of laat uitvoeren moet het rapport hebben. Bij een huurwoning is dat meestal de verhuurder of woningcorporatie. Huurders mogen niet zomaar zelf verbouwen; overleg altijd eerst met de verhuurder.
Is er subsidie voor een asbestinventarisatie?
Er is geen landelijke subsidie voor asbest. Sommige gemeenten en provincies hebben wel een eigen regeling of lening. Vraag dit na bij je gemeente voordat je opdracht geeft.
Bronnen
- Asbestinventarisatieplicht: regels in het Bbl – IPLO
- Meldingsplicht sloopactiviteit – IPLO
- Spelregels particuliere verwijdering asbesthoudend materiaal – IPLO
- LAVS-gebruiker: opdrachtgever – IPLO
- Certificaten en register voor asbestverwijdering – Ondernemersplein (KVK)
- Kosten asbestverwijdering – IPLO
- Staatsblad 2024, 184: uitzonderingen asbestinventarisatieplicht – NJB