Uitbouw maken: achtergevel doorbreken stap voor stap

Bij een uitbouw aan de achterkant moet de achtergevel open. We leggen uit wanneer dat vergunningvrij mag, hoe de doorbraak technisch verloopt, wat het indicatief kost en waarop je let bij de planning.

Door het team van MvS Sloop & Renovatie8 min leestijd

Een uitbouw aan de achterkant is een van de populairste manieren om een woning groter te maken: meer leefruimte, een grotere keuken en meer licht. Maar een uitbouw heeft pas zin als hij echt bij het huis gaat horen, en daarvoor moet de achtergevel open. Dat is constructief werk, want in vrijwel elke woning draagt de achtergevel de vloer of het dak erboven. In dit artikel lees je wanneer je een vergunning nodig hebt, hoe de doorbraak stap voor stap verloopt, wat het indicatief kost en hoe je de doorbraak slim inplant.

Is de achtergevel dragend?

In bijna alle eengezinswoningen is de achtergevel dragend: de verdiepingsvloer en vaak ook het dak rusten erop. Bij een gangbare spouwmuur draagt het binnenblad de vloer, terwijl het buitenblad (de gemetselde gevel die je buiten ziet) vooral zichzelf draagt en via lateien boven de kozijnen wordt opgevangen.

Dat betekent dat je beide bladen moet opvangen als je de gevel opent. In de praktijk gebeurt dat met een stalen ligger onder het binnenblad, vaak gecombineerd met een hoeklijn of tweede profiel voor het buitenblad, of met één stalen portaal (een ligger met aan weerszijden een kolom). Welke oplossing past, hangt af van:

  • de breedte van de opening;
  • wat er bovenop de gevel rust (vloer, dak, een complete verdieping);
  • het materiaal van de gevel: kalkzandsteen, baksteen of beton;
  • de kwaliteit van de bestaande muren waar de ligger op komt te rusten.

In woningen uit de jaren 60 en 70 zien we regelmatig een betonnen of zware gevelconstructie met een brede pui. Daar is de bestaande latei soms al een onderdeel van de draagconstructie dat je niet zomaar weghaalt. Een constructeur kijkt daarom altijd naar de hele situatie, niet alleen naar het stuk muur dat eruit moet.

Heb je een vergunning nodig om de achtergevel te doorbreken?

Hoort de doorbraak bij een vergunningvrije uitbouw, dan is de doorbraak zelf ook vergunningvrij. Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) noemt een doorbraak bij een aanbouw expliciet als voorbeeld van een constructieve wijziging die onder de vergunningvrije regels van het bijbehorend bouwwerk valt.

Of je uitbouw vergunningvrij is, hangt af van twee sets regels:

ToetsBelangrijkste voorwaarden (vereenvoudigd)
Technisch (Bbl)Op de grond, niet hoger dan 5 m, geen verblijfsruimte op de tweede bouwlaag, geen dakterras of balkon
Ruimtelijk (omgevingsplan)In het achtererfgebied; binnen 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw maximaal 5 m hoog en niet hoger dan het hoofdgebouw; maximale oppervlakte afhankelijk van de grootte van je erf
UitzonderingenRijksmonument of beschermd stads- of dorpsgezicht: vergunningplichtig

Twee belangrijke kanttekeningen:

  1. Vergunningvrij is niet regelvrij. Ook een vergunningvrije doorbraak moet voldoen aan de eisen voor constructieve veiligheid uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Een constructieberekening blijft dus nodig, al is het maar om aan te tonen dat het veilig is.
  2. Je gemeente kan afwijken. De ruimtelijke regels staan in het omgevingsplan van je gemeente, en dat kan andere regels bevatten dan de landelijke standaard. Doe daarom altijd de vergunningcheck in het Omgevingsloket.

Is de uitbouw niet vergunningvrij, bijvoorbeeld omdat hij dieper wordt dan je omgevingsplan toestaat of omdat je een dakterras wilt, dan vraag je één omgevingsvergunning aan voor de uitbouw inclusief de doorbraak, met tekeningen en constructieberekening. Woon je in een monument, lees dan ook ons artikel over slopen in een monument of beschermd stadsgezicht.

Een sloopmelding is voor een gevelopening meestal niet nodig, omdat er doorgaans minder dan 10 m³ sloopafval vrijkomt. Dat verandert als er asbest wordt verwijderd: dan is een melding altijd verplicht. De regels lees je in sloopmelding of omgevingsvergunning.

Wat kost het doorbreken van de achtergevel?

Reken voor het doorbreken van de achtergevel inclusief berekening, staal, sloop en afvoer op indicatief € 4.000 tot € 8.000. Een smalle opening in een eenvoudige gevel zit aan de onderkant van die range; een brede opening met een portaal, een betonnen gevel of een verdieping erboven aan de bovenkant of daarboven.

OnderdeelIndicatieve prijs
Constructieberekening€ 400 – € 800
Stempelplan€ 250 – € 450
Leges (alleen bij vergunningplicht)verschilt per gemeente
Gevel slopen en kozijn demonteren€ 1.200 – € 2.000
Stalen ligger of portaal (materiaal)€ 300 – € 1.500
Staal plaatsen, inclusief stempelen€ 1.200 – € 2.000
Afvoer puin (container of big bags)€ 300 – € 500

Deze bedragen zijn gebaseerd op gangbare marktprijzen in Nederland en zijn inclusief btw. Ze zijn bedoeld als indicatie; een vaste prijs kan pas na een opname of op basis van tekening en berekening. Niet inbegrepen zijn het verleggen van leidingen, stucwerk, het afwerken van de dagkanten en vloerherstel. Gaat het om een betonnen gevel, dan wordt de opening vaak gezaagd in plaats van gehakt; lees dan ook wat beton zagen per meter kost.

Tip: vraag je aannemer en je sloper om dezelfde constructieberekening als basis te gebruiken. Zo vergelijk je offertes op gelijke voet en voorkom je dat er halverwege een zwaarder profiel nodig blijkt.

Hoe verloopt de doorbraak stap voor stap?

De gevel gaat pas open als de nieuwe constructie klaarstaat om de belasting over te nemen; tot die tijd staat alles op stempels. Een gebruikelijke volgorde:

  1. Opname en berekening. De constructeur bepaalt de afmetingen van de opening, het profiel van de ligger en de oplegging, en maakt een stempelplan.
  2. Vergunningcheck en planning. Je stemt de doorbraak af op de bouw van de uitbouw. Meestal wordt eerst de uitbouw gebouwd en wind- en waterdicht gemaakt.
  3. Voorbereiden binnen. Leidingen in de gevel (elektra, een radiator, soms een afvoer) worden afgekoppeld of omgelegd. De ruimte wordt afgeschermd met een stofwand; hoe je dat aanpakt lees je in stofoverlast beperken bij binnensloop.
  4. Stempelen. Stalen stempels met schotten ondersteunen de vloer en het metselwerk boven de opening.
  5. Sparingen en oplegging. Aan weerszijden worden sparingen gehakt voor de opleggingen of worden de kolommen gesteld.
  6. Ligger plaatsen. De stalen ligger of het portaal wordt geplaatst, gesteld en volgens de berekening ondergestopt.
  7. Gevel slopen. Pas als het staal draagt, worden het kozijn en het metselwerk eronder verwijderd. De stempels gaan pas weg als de constructeur dat goedkeurt.
  8. Afvoer en afwerking. Het puin wordt gescheiden afgevoerd, waarna dagkanten, vloeraansluiting en stucwerk volgen.

Het werk op locatie duurt meestal één tot drie dagen. Daaromheen zit de tijd voor berekening, eventuele vergunning en de bouw van de uitbouw zelf.

Waar let je op bij de planning?

De grootste fout bij een uitbouw is de gevel te vroeg openen; plan de doorbraak pas als de uitbouw dicht is. Dan blijft je woning droog en warm, kun je er grotendeels blijven wonen en is de periode met stof en lawaai zo kort mogelijk.

Andere punten die we in de praktijk vaak tegenkomen:

  • Vloerhoogte. De vloer van de uitbouw sluit niet altijd aan op de bestaande vloer. Bepaal vooraf hoe je een drempel of hoogteverschil wegwerkt, zeker als je vloerverwarming wilt doortrekken.
  • Koudebrug. Een stalen profiel dat van binnen naar buiten doorloopt, kan een koudebrug vormen met kans op condens. Laat de constructeur en aannemer samen het detail van de aansluiting op de uitbouw uitwerken.
  • Leidingen. In of tegen de achtergevel zitten vaak de afvoer van de keuken, een buitenkraan en elektra voor de tuin. Die moeten tijdig worden omgelegd.
  • Buren. Bij een rijwoning ligt de opening vaak dicht bij de woningscheidende muur. Die muur is meestal gemeenschappelijk eigendom en mag je niet verzwakken. Lees daarover meer in slopen naast de buren.
  • Combineren. Komt er tegelijk een nieuwe keuken of gaat er een binnenmuur weg, dan scheelt het tijd en kosten om dat in één keer te doen. Hoe je een binnenmuur aanpakt, lees je in open keuken maken.

Let op asbest bij woningen van vóór 1994

Bij woningen gebouwd vóór 1994 kan rond de achtergevel asbest zitten, bijvoorbeeld in vensterbanken, plaatmateriaal in borstweringen en boeiboorden, kitvoegen of beplating rond oude kozijnen. Dat is precies het materiaal dat bij een doorbraak wordt verwijderd.

Laat bij twijfel eerst onderzoeken of er asbest aanwezig is, voordat er gehakt of gezaagd wordt. Hoe je verdachte materialen herkent, lees je in asbest herkennen in huis. Wij saneren zelf geen asbest, maar signaleren risico's en verwijzen je via onze asbest signalering door naar een gecertificeerde saneerder. Pas na de sanering gaan wij verder met het sloopwerk.

Ons advies

Begin een uitbouw bij de constructie: laat eerst berekenen hoe de achtergevel wordt opgevangen, doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket en plan de doorbraak pas als de uitbouw wind- en waterdicht is. Begroot naast het staal en de sloop ook leidingwerk, vloeraansluiting en afwerking, want daar zitten vaak de onverwachte kosten.

Wij verzorgen het maken van deur- en muuropeningen, inclusief stempelen, het plaatsen van het staal volgens de berekening en de gescheiden afvoer van het puin. Stuur ons foto's van je achtergevel, de gewenste afmetingen en, als je die hebt, de constructieberekening, dan ontvang je binnen 24 uur een vrijblijvende offerte op maat.

Veelgestelde vragen

Hoe breed mag de opening in de achtergevel worden?

Dat bepaalt de constructeur. Technisch kan vaak bijna de hele gevelbreedte open, maar hoe breder de opening, hoe zwaarder de ligger en hoe vaker er stalen kolommen of een portaal nodig zijn. Bij rijwoningen blijft er meestal een stuk muur naast de woningscheidende wand staan.

Kan ik in mijn huis blijven wonen tijdens de doorbraak?

Meestal wel. Het hakken en zagen geeft één tot enkele dagen veel stof en lawaai, maar als de uitbouw al dicht is, blijft je woning wind- en waterdicht. Een goede stofwand tussen de werkplek en de rest van het huis maakt een groot verschil.

Wat gebeurt er met het oude kozijn en de puivloer?

Het bestaande kozijn wordt gedemonteerd en afgevoerd of, als het nog goed is, hergebruikt. Ligt de vloer van de uitbouw op een andere hoogte dan de bestaande vloer, dan moet de oude drempel of het hoogteverschil worden weggewerkt.

Mag ik de achtergevel zelf doorbreken?

Wettelijk is dat niet verboden, maar we raden het af. Stempelen, de ligger plaatsen en de oplegging goed uitvoeren vraagt ervaring en materieel. Een fout kan leiden tot scheuren of een doorbuigende vloer, en je verzekeraar kan lastige vragen stellen.

Moet ik de buren inlichten?

Dat is verstandig, zeker bij een rijwoning. Het werk geeft trillingen, stof en geluid, en raakt soms de woningscheidende muur. Overleg vooraf over werktijden en leg de staat van hun woning vast als het werk dicht bij de scheidsmuur plaatsvindt.

Bronnen

Gerelateerde diensten

Vrijblijvend advies

Sloopwerk nodig? Vraag een gratis offerte aan.

Wij reageren binnen 24 uur met een offerte op maat. VCA-gecertificeerd, landelijk actief.

Meer lezen